Seçilir sözü, dileyene göre uydurulur. Misal vereyim. Denir ki; ‘ATATÜRK dinsizdir.’ Sorarım dini bütün olana; Kuvvetini hangi kaynaktan alır? Hangi ‘Dinim bütün, imanım tam.’ diyen çıktı ortaya? Yalnız onun imanı tam ki; yalnız ALLAH’ına güvendi, orduyu halktan topladı. Sorduğun da öyledir. Olay iki taraflı olur. Bir taraf haklı, bir taraf haksızdır.

Yumağın ölçüsü, ne alçı heykele, ne mermer merdivene benzer. En değer verdiğin kulu, ölçülendirirsin, değerini ona bakıp söylersin. Gafleti nerde ararsın? Madem ki öyle değer verdin, sözünü niye gönüle kazımadın. ATATÜRK’ü dedim. Düğme iliklenir, adı anılır; sözü, sepete atılır. Mermeri yere yayar, üstüne basarsınız; ne ölçüsüzlük. Ölçüye göre kazan kaynar, arada kullar oynar. Kazan kaynasın, kuran oynasın, duman dağılsın. Şeriatın kestiği parmak acımaz.

(ATATÜRK’le ilgili.) Alçı heykele değil, heykeli dikilenin sözüne değer verin. Heykelin önünde el bağlamak, ne verir. Sözün değeri, yolu buldurur. Kul alçıyı heykele, mermeri merdivene harcar. Birinin önünde düğme ilikler; öbürünün üzerine basar, yol diye geçer. Günün olayı, kulun dolayıdır. Güç olan; söze uyulmayandır, yolu bulunmayandır. Yol çizilmiş, elinize verilmiş; söz, sepete atılmış. Olgunluk; ‘Her şeyi bilirim.’ demek değil, her yerin bilenini bulup danışanındır.

“Durum dağılmaz, başlar eğilmez, kaşlar çatılmaz. Bilinsin ki Türk’ün eli bükülmez.” dedi MUSTAFA (ATATÜRK) geldi: “Duran olacak, bizden değil; silen olacak, yozdan değil; gülen olacak, kaçan değil. EYVALLAH diyelim, umduğunuzu müjdeleyelim. Gemiye binildi, kıyıya varıldı, cümlesi sarıldı, helvası karıldı, adı yeniden koyuldu. ‘Gelişin ilk oldu.’ denildi. Geliş, her anılıştadır. Doğuşun oluşu dedik ya. Aymayı bileni buluşturur, bilenin yolunu oluşturur. Olay budur.” (ATATÜRK ilk defa gelip tebliğ veriyor sevinci içerisinde, toplantıda bulunan tüm arkadaşlar hep birden, ‘Atamız siz de Kıbrıs’ta Mehmetçik’e yardımcı oluyor musunuz? İnönü’de yanınızda mı? ALLAH ordumuza ve hükümet başkanı Ecevit’e güç versin, muzaffer kılsın…’ dua ve sorularına karşılık.) “MUSTAFA’yım. (ATATÜRK) Aşamayacağı köprüye, asla adım atmaz. Çünkü yardımcıları bırakmaz. Ayağını atan her Türk, ‘Selamet.’ der, cümleye diler. Dileyen bulur, yazılan gelir. Büyüklük; yapılanda değil, atılandadır. Yapılan, yazılandır; atılan, sığınılandır. ‘Atılan nedir?’ derseniz, adım. Cümleniz ile beraberim. Sorulana evet, MUSTAFA’yım (ATATÜRK) Geldim vereyim, cümlenizde göreyim, orda postu sereyim. Yığılanı açamaz, dilese de bölemez. Kayırandan değil elbet. Ne var ki, ‘ALLAH.’ diyenin yanındadır. ‘ALLAH demeyenden uzak mı?’ derseniz; ‘ALLAH.’ diyen O’nun ile, demeyen kimin ile? Bilen ile bilmeyen bir midir? İSMET PAŞA da yanımda. Ayağım tozu ile, kulunun yozu ile yürüdüm. ‘ALLAH.’ diyene elimi verdim.” dedi MUSTAFA (ATATÜRK) yürüdü. ‘Ayağına.’ dedi, cümlenin ayağında kendini gördü. (Kim?) MUSTAFA KEMAL. “Aşılamayan yola çıkılmaz, ‘Yoluna.’ denildi dönülmez. Cümlenize selam olsun, gelenler de selama dursun. ALLAH’ıma emanet olunuz, verenin sözündedir biliniz. Daha önce verdik; dönüşe geliş, yeniden gülüş olur.”

“Yerinde olmasa, serinde bulsun; dilenen kulu, sohbete gelsin.” dedi, sözü MUSTAFA (ATATÜRK) aldı: “Dağdan yola düz indim, dölden-döle söz aldım, kul dilinde koz oldum. Kimi kılıç etti, hedefi tuttu; kimi kama dedi, ikiye attı; kimi adıma, kurban adadı. Her adımı anan da, sohbete mihenk aldı. Ne var olan bilindi, ne ‘Olsun.’ denende yüründü. ‘Yerine gelse.’ dendi, adıma denk arandı. Adımda değil; olay andımdan oldu, sırtım ALLAH’a dayandı. Gönüller öyle ansın, HAK YOLU’nun yolcusu beklensin. Sırtını ALLAH’a dayamayan; duvarını sağlam öremez, örse de göremez, görse de veremez. ‘Aydın günü bekleriz.’ diyenlere sözüm: Seyrine, yer değil yön verelim. Sevgi ile, asi olanı da saralım, aradığını bilelim. Saygıyı her nefeste verelim, her nefes alana bölelim. Her nefes alandan maksat; zengin-fakir, genç-ihtiyar, iyi-hasta, yerde-yolda, aşağıda-yukarıda, elde-ayakta ne var ise. Her yaratılan, sevgiye-saygıya layıktır. ‘Var-yok bilmeyen, yokuşa ayak vermeyen, yorumda yargıya uymayan; sevilir mi, sayılır mı?’ derseniz; sen sevmeye-saymaya çalış. Göreceksin, olumunda bulacaksın. ‘Onda mı?’ derseniz, kendinde. Selam olsun, yerim niyetinizce dolsun, andım görgünüze kalsın, serap denen hakikate uysun, günden güne gönüller buluşsun, vuranın yerine oturan gelsin, olumunda cümleniz hoşnut kalsın.” dedi MUSTAFA yürüdü. “Kervan kurulmuş, düzen görülmüş; yelde arayan, yolda kavuşmuş.” dedi MUSTAFA, ‘Derman.’ diyene, selamını bıraktı.

"Döğüşten, savaştan, YAZAN'ın yazdığı gibi çıktık, her güne daha güzel diye baktık." dedi, selamladı yürüdü. (ATATÜRK mü?) YM. (Yol münasip) 'Sakinliği neden?' dendi. Saki oldu sundu, yeniyi gördü döndü, ALLAH'ıma emanet etti.

“Dört bucak dedik, hep kucak açtık. yollarda öyle uçtuk. Gedik açtık geçtik. CAN dedik, candan geçeni, binlerce göçeni gördük, adımızı onlar ile serdik.” dedi MUSTAFA KEMAL geldi. “Adımı sizler yücelttiniz, gönlümü paylaştınız. Helal olanı; canınız, kanınız, AŞK’ınıza eşit imanınızla buldunuz. ‘Dedelerimiz.’ dersiniz, onlara havale edersiniz. Dedenin vereceği sanadır, senin vereceğin evladına. Öyle oldukta cümle paylaşır, AŞK ölmez kaynaşır. Dalgalanan her deniz, dalgalarıyla çöpünü temizler, kendini tazeler. Ne azalır, ne biter, ne tükenir. Unutulmasın, zayıf gemiler batar. Yediden yetmişe, yine de el ele tutar. Dağılmayın bir olun. ‘Gel.’ dediniz andınız, halden yolu sordunuz. ‘Yardım gelse.’ dediniz. Gitmedim hep buradayım, anıldığım yerdeyim. ‘Silindiğin yer nedir?’ dendi. Aynaya bakan baktığını görür, onu yoruma verir. ‘Katı.’ denildi isem, kuru dalın günündedir; sarhoş anıldı isem, bedenin sırrındadır. Sevenin kahrı olmasın. Güneşe gelen, doğuşu bilir. Yeren de seven de candan alsın, CANAN’da BİR olsun. Koyun kuzu meleşir, dertli dertsiz halleşir. Ne arayan yerinir, ne buldum diyen gerinir. Açsak sandığı, yeniyi bulur muyuz, eskiyi alır mıyız? Suyumuz sevginiz ile beslenir, dünya sevginiz ile süslenir. El ele verdik te her olay silinir.” dedi, sevdiğiniz kadar cümlenizi sevdiğini söyledi. Kaçanı kovalamak, yerden yoldan yoksun olanındır. YM.

"Eşsiz dünya dediler, adım sarhoş koydular. Sevgi bağını kırdılar, tatlı ile acıyı kardılar." dedi, MUSTAFA söze geldi. GAZİ MUSTAFA. "Cevrinde dava arayan, desteği sokakta bulan; gine sokakta kaybeder. Kul inandığı davayı kalb eder. İnancın kökleştiği yerde, meyvesi tatlı ise; elbet çoğaltılmaya layıktır. Ağacın meyvesinde ahlat misali yersizlik görülüyor ise, aşıya gerek vardır. Aşı, elbet her kesin sevdiği ve benimsediği lezzette olanda yapılır. 'Ahlatı keselim, odun diye yakalım .' dersek, ormanın gelişmesini geciktirmiş oluruz. El ele verip güneşe sevgi yayını yapmak. Kimse kimseyi anlamaya mecbur değildir. Sadece her kul olduğu gün, elle olduğu ortama uyar. Yorumda en güzeli; yapıcı nitelik, gerçekçi olanı bulmaktır. MEVLÂNA'nın verdiği, ben dahi gördüğü her ne kadar savaş düzeni içinde dahi olsa; yapıyı kurduktan sonra, içinde sükunu gerçekleştirmiş olmam; sevgili diye yarattığını sarmamdır. Yarattığını sarmam, YARATAN'ı bulduğumun delilidir. (Seni Anıtkabir'de görür müyüm?) Hayır. Görmekten ziyade, fikirlerde buluş arayalım. Görmek değil, fikirlerde buluş kazandırır. Görmek dilemek satıhta kalmaktır. Öze inmek öz manayı bilmek, gerçekte ölçüyü bulmaktır. Günde seni yanılgıya düşüren, devamlı görme hevesidir. Görme hevesi kalktığı gün, bulma gerçeği sergilenir. Yorumda ayırdılar, forumda kayırdılar. Bölen ile bulanı aynı tepsiye koydular. Elbet seçen bilir, tepsiden sevdiğini alır."

'Alaylı olaylı, her verilen dolaylı.' der, KUMANDAN (Sohbette bulunan bir cana hitaben) söze güler. Alayda gözümüz, olayda sözümüz, dolayda gönlümüz vardır. Her satır sevgimizi anlatır, sevgimizi dinletir.

"Elde maşa, dilde paşa olmasın, yanan meşale sönmesin." dedi, MUSTAFA KEMAL sözü cümleye verdi: "Katı gelmedim, kahrı sevmedim, aza gülmedim, çoğu bölmedim. Hoş tuttuğum her insanda ayrılık görmedim. Aşağı insem yukarda kalmadım, yukarı çıksam kimseyi bırakmadım. Kahır günün konusu olmasın. Her sararan yaprak yerde kalmasın. Gülünüz, el ele veriniz, her kulu sarınız. Deyiniz ki: 'Her doğan hürdür, hür kalacaktır; amma her hür olan yanındakinin hürriyetini koruyacaktır.' Komşu komşuya su vermezse, komşu komşusuna güvenmezse, millet birliğinden kopmuş olur. O zaman, hür gelen, hür olmayı bilenler elbet gelecek, kendini bilenlere elini verecektir. 'Hür olmak nedir?' denildi: Hür olmak, maddi bağlardan kendini sıyırmak, manevi bağlara sarılmak. Maddi bağ kendinde olmayana  heves, kendinde olmayana hırstır. Kendimizde olmayanı değil, kendimizin olanı koruyalım." dedi,  "El vereceğim, dilenen yolda yardımcı olacağım yaşadığım gündeki gibi. Yani dünya halimde olduğu gibi." dedi, MUSTAFA KEMAL yürüdü.

“GÜL Adı’nı analım, ‘Dünya gülsün.’ diyelim. Gül kokusu yayılsın, kainatta duyulsun; gün günümdür, dumanlar dağılsın, başlar eğilsin HAK HUZURU’nda. Halkın niyazı ‘Ol’dur. HAK verdiğini cümle kulu için verir. Adım her an anılır, andıma denk gelsin. Cümle birlikte olsun. ‘DOST’ diye-diye gittik, bilmeden davar güttük. Döndük huzura vardık. Doğruda kalana, doğuda doğruyu verene selam olsun.’ dedik. EYVALLAH. (Kime EYVALLAH’ dedeciğim) ‘İslam Sofrası mı?’ denildi. ALLAH’ım halk ile halka dönenler iledir. Aydın olsun, günler hayır diye anılsın” dedi, KUMANDAN yürüdü. (KUMANDAN ATATÜRK mü dedeciğim?) EYVALLAH.

“Bayrak alsam elime, yumuşak söz versem dilime, uyarlar mı halime?” dedi, KUMANDAN MUSTAFA söze girdi: “Altın yazı yazacağım, her sorandan bileceğim, bilmeyeni sileceğim, umulan günde geleceğim” dedi, selamladı yürüdü. (Umulan günden murat nedir?)

 “ ‘Doldum taşamadım, gördüm aşamadım’ diyen ile asla olmadım. Mana ile maddeyi birbirine katmadım. Uçan kuşu yakalayıp kanadını kırmadım. Var olanı varlığında bıraktım, dar geleni genişliğe attım. Selam olsun, selameti ‘ALLAH! ALLAH!’ diyen bulsun. Dört yerde anıldım, dünyada bilindim. Kavga benden değil, YAZAN’dan elbet. ‘Kement’ demde sorulur. Gelişen yapıya sorgu değil yargı gereklidir. Kement elde, selam dilde olsun. Gönülden geçene her kulu katılsın, saydığım her hale cümleniz uysun. Gerçek, her kulun bildiği değil, ALLAH’ın YAZDIĞI’dır. Gerçek, umulan değil uyulandır. Gerçek, her zerrede duyulandır. Gerçek, silinendir. Her zerrede duyulan nedir? Kul, ALLAH’ımı seviyor ise, yarattıklarını da sever. Yarattıklarını seviyor ise, tüm kinini hıncını siler. Geçekler uyuma tabidir, söze değil. Tetkik tatbiki gerektirir. ‘Karakterime uymuyor’ dediğin her olayda, önce kendini sına, sonra karşındakini kına. Her olayda göreceksin ki, karşındaki kadar sen de suçlusun, ne var ki, sırtını HAKK’a dayadı isen, güçlüsün. ALLAH’a dayanan her kulunda ahlak, dilenen düzeye gelmiştir. Seyrettim gelmeyi dileyenleri, seyrettim gelmemi isteyenleri. Yer, bize değil, sizlere gölge verir. Kamuya hizmet et ki, konuda kendini bulasın, kendinden verdiğini cümlede göresin” dedi, varlığına niyaz eden cümle kullarına BİRLİĞİ müjdeledi. “Yetmiş bin sefere bir seher yetebilir, bir alemden bir aleme cümleyi güdebilir.” dedi, KUMANDAN selamını bıraktı gitti.

“On gün, on gece olsa, her biri gücü bilse; yoğun geleni bulur, kendi atında kalırdı.” dedi, KUMANDAN söze geldi: “Atlar tepmedi bizi, kullar tutmadı sözü, bilen çalmadı sazı. Aldığı gibi kaldı, bulduğu her konuya bilse bilmese daldı. Öğündük bizden diye, güvendik sözden diye. Yol verdik, gelenden söz aldık. Ne sözünüz, ne yolunuz, yerindedir; VAROLAN, gerçek yorumdadır. Doğudan Batıya alışacağız, cümlemiz güzeli verişeceğiz. Masamızda olan ile anıldık, gerçeğe geldik ayıldık. Dedik ki: ‘Vergimiz masamızda değil, aklımızda gönlümüzdedir; uymazsa kulu, kinimizdedir.’ Alacağı vereceği; ALLAH’ım bilir olacağı. ‘DOST kimdir?’ dediler; sensin dedim, her kulunda O’nu gördüm, dağlara taşlara ADI’nı yazdım. VARLIK bütünlüktür, ketumluk değil; saltanat tutuculuktur, kainat değil. Saltanata düşmedim, ketumu deşmedim, ne dedilerse şaşmadım. Masamdaki ile anıldım. İçtiğimi, kendimden geçtiğimi sandılar. Ben sevgim ile kendimden geçtim, ben O’ndan diye milletimi seçtim. Beni içtiğim ile kınadılar, fistanlarına içkimi yamadılar. Sandılar ki, benim içtiğim onların açığını örtecek; sandılar ki, benim bildiğim onları dürtecek; sandılar ki, benim inandığım onları tartacak ve sandılar ki, benim kayıtla yazdıklarım gerçeği bilenlere perde olacak. Olumsuz gelene, ‘Giydiğin fistandaki yamayı çıkar.’ desen, cümleniz açık geleni göreceksiniz. ALLAH’ım, açar da seçer de.” dedi, KUMANDAN hepinizi selamladı. “Umduğum, sizlerdedir gönüllerdedir. Katıldığım sohbetinizde, inandığım gerçeği bildiğim için geldim, ALLAH’ım razı olsun dedim. Beklemek, umulanı getirir. Beklemek, umulmayanı bitirir. Bekledim, beklerken sevmeyi öğrendim. İnandım YARATAN’a, yaratılana güvendim, öylece başardım; başaracak olan da, elbet gelecek. ALLAH’ıma emanet olunuz, üç öğüdü varlığımın bütünleştiği yerden alınız: Gelecek, aynaya bakarsan görülecektir. Onun için; önce kendin eğit, sevgini öğüt, ‘ALLAH’ım.’ de inan, O’nun VARLIĞI’nda cümleye güven.” dedi, KUMANDAN selamladı.

“Dağlar deyince gülsem, çıkışa ayak vursam, çıktığım anda dursam; yaratılmış her zerreyi, yaratılan adına görsem…” dedi, KAYGUSUZ sözü aldı: “Asmalara su gitse, gelen suyu bilen itse, her emekçi emeğinden katsa; yollar yolcu ile dolar, RABB’im bir sevaba bin birini katar, bilen ile bilmeyenin elinden tutar. Çağrıya uyandan, RAB ADI’nı gönülden duyandan, ALLAH’ım RAZI olsun, sevgisini cümlede bulsun.” dedi, KAYGUSUZ selamladı. “Anıt dikildi ise, kanıt söküldü ise; bağlı olduğuma mı, sevgi ile doğduğuma mı nokta koydular? Anıt, adımın daim kılındığınadır; kanıt silindi ise, uyumsuzluğa delildir.” dedi, KUMANDAN (ATATÜRK) sözü aldı: “Her sözün özü birdir, her ÖZ’de sevgi gürdür; bilene sır, bilmeyene zehirdir. Taş alsan yola dursan, yolda yolcu beklesen; kimden sazı alırdın, kim ile gelene vururdun? Taşı başa vurmaya değil, taşı taş ile kırmaya yer yoktur. Yolcu yolunu bilirse, yolcu sevgiyi gönlünde bulursa; sorumluluk, elde taş bekleyenindir, kine kin ekleyenindir. Sevgi, sevgi ile beslenir, sevgi güzel olsun diye cümle ile süslenir; güzel çirkin ayırmadan, zengin fakir kayırmadan… Uğruya uğru diyeni taşlarsak, ava giden ile avlanmaya başlarsak; gerçeğin çevresine diken dikmiş oluruz, olduğumuz halde kalırız. Eğitene öğütene sözümüz. Bir tek vergi sendedir, o da sevgindedir. Otağ kurdum bilenin gönlüne… Dağlar sözümü aldı, yollar ÖZ’ümü bildi, yozlar halime güldü. Cümleniz gülenden olunuz, sevginiz ile gerçek yolu bulunuz. Bana gülen, benden değil HAK’tan çare soracak, çaresizlik gönlünü yoracak.” dedi, KOMUTAN cümleniz ile cümlede kendini buldu, selamladı. 

“Kemal sözün eridir, yarattığı diridir; DOST yüzü, DOST sözü, doğruluk seridir. Mümin olan bilir, mayasını DOST’luk çevresinde görür; ne sildiği vardır, ne bildiği dardır.” dedi, KUMANDAN (ATATÜRK) sözü aldı: “ ‘Alamam.’ demeden attığım her adım, ‘Veremem.’ demeden içtiğim her yudum; bilenden bilene yeterince katıldı, bilmeyenin gönlünden adım atıldı. ‘YA ALLAH.’ dedim de döktüm fikrimi, kendim ile kendime dedim zikrimi. Aldığım verdiğim SEN’dendir YA RAB; kimden aldığım, kime verdiğim bilinse de bilinmese de kırılmayacak kab. Övünmeye değil sevinmeye çalışırız, gerçek yarışı alalım diye soyunmaya alışırız. Dediler demediler kaygum olmadı, aldığım her bilgi bende kalmadı, aradığım güzeli bilmeyen bende bulmadı. YA ALLAH her zerrem şahit oldu, bilenleri şehit dedi, gönüllere öyle yazdı.” dedi, KUMANDAN üç öğüne üç öğüt verdi: “Umutsuzluk; ne silahınız olsun, ne de cenkte yer bulsun. Sevgi; sizden öteye, doğudan batıya gitsin. Doğru; Kılıcınız olsun, eğriyi biçsin.” dedi, selamladı. 

(HAZRETİ MERYEM’in evine yapılan toplu ziyarette alınmıştır.) KUMANDAN; “DOST KAPISI’na, DOST yapısına selam olsun, attığınız her adımda iziniz kalsın, sözünüz kainata imzasını atsın. Güç, ‘RABB’im.’ diyendedir; güç, HAK lokması yiyendedir; güç, NUR’unu sırtına giyendedir.” dedi, KUMANDAN selamladı.