Mantık
17
Her şeyden önce mantığına yer vereceksin.
Mantığını, karşıdan gelen söze değil,
mantığının çözümüne bırakacaksın.

Şu anda bu günde mantığın ile gönlün savaşır.
En güzeli bulduğun an;
sevgide gönül, doğruda mantık kazanır.

18
Mantık gönülü harcar.
Mutmain olma, mantığını ölçüye vur;
gününe göre, gönül yoluna uydur.
Mantığın seni ters yola götürmez,
çünkü gönlün bırakmaz.

28
Sen de gönlüne mantığın ile hükmet.
Mantığını gönlüne esir etme.
Mantık her zaman aydın olmaz,
gönül bahçesine yol vermez.
Gönül RUH’un bahçesidir;
mümin kul gül yetiştirir,
dönük kul diken yetiştirir.

27
Bir de ‘Benim mantığım kuvvetli’ diye övünme.
Kulsun, karışık yersin, mideni bozarsın.

13
Mantık dünya gailesi ile çalışır
YUNUS

2 temmuz
Mantığını, madde için kullanırsan,
güzellikten uzak kalırsın.

14
‘Duygu ALLAH vergisi mi?’ dersen,
ALLAH vergisi olmayan var mı?
Ne var ki, duygunu mantığınla karıştırırsan;
ortamı bulmuş olursun, cemiyete uymuş olursun.
Mantık bir yerde, dünya öbür yerde olursa;
her şeyi karıştırırsın.

23
Mantığına gönlünle hükmet

28
ALLAH’ımın VERİŞİ,
kulun her yönde mantığını çalıştırışıdır.

ADEM dölü, mantık yolu.

6
ALLAH’ımın her mümin kulunun,
müminin üstünde,
kulunun bünyesinde bir üstünlük mevcuttur.
Kiminin gözde, kiminin kulakta;
kimi elde, kimi dilde olur.
GARİB’in üstünlüğü, mantığından eline.
Mantık, üstünlük değildir ki.
Aynı kuvvet, birinin gözünde, birinin mantığında.
Yeter ki üstünlüğü ALLAH’ım layık görsün.

15
Bırak diyen desin,
diyene ALLAH’ım mantık versin.

17
mantığını yabana atma.

7-1
Cebine para koyarsın,
‘Bol param oldu’ dersin.
 Bakalım senin midir?
Cebin delinir, yerini bulur.
Sende sen olan nedir, bilir misin?
Mantık. Benlik gibi.
Bende ben olan nedir,
beni meydana veren nedir?
Mantığım.
Ben mantığımı ne yolda kullanırsam,
o yöne giderim.
Mantık, ALLAH VERGİSİ’dir.
Ne var ki, kullanmak senden.
Benlik, kula göre değişir.
Mantığına sahip olan kul,
kendini dünyaya kabul ettirir.

2 şubat
Yumağına danış, mantığın ile çalış.

3
Mantık; kullanılmak için verilir.
Ne kimseden ödünç alınır, ne kimseye verilebilir.
Çünkü, her kulunun yolu ayrıdır.
Her kul, mantığını bir yolda kullanır.
İyi yolu aramalı, arayıp bulmalı.

6
Bedene cefa eden, hükmüne isyan edendir.
Sahip olmakla emanetine hakim kılındın.
Mantığınla hükmünü verirsin, ceza ile değil.
Mantığını güzellik görmeye zorla ki,
bedene verdiğin hüküm yolunda olsun.

14
Gelenin dediği dinlenir,
mantığa vurulur, uymayan elenir.

21
Danışıp da yaptığın her olay, doğruyu buldurur.
Onu sen mantığınla bulursun.

Müslüman dini, mantık dini değil midir?

14
Yumağına takılan, ne senden ne ondan;
kendi mantığını kullanmadığından.
Kaderi ALLAH’ım çizer, amma mantık sende.

16-2
İmtihan, mantık imtihanıdır.

17
Sevmek, mantık yoludur.
Mantığı kullanmak, kulun kendi elindedir.
Kader sorulur.
Gerekli olan, mantığın kadere hükmü.
Mantık kadere nasıl hükmeder?
Her gelenin ALLAH’tan olduğuna
kayıtsız şartsız inandın mı,
mantığın seni huzura vardırır.
Hüküm mantıktan ancak bu kadardır,
gerisi ALLAH’ımdandır.

20
Sahibi olduğumuz nefsimiz,
mantığa uysa, her kulu duysa;
kulu kulla ölçmezdi.

29
Merdane savaşan, merdane kazanır;
sert savaşan, kendi de kırılır, kıranı da kırar.
Merdane savaşmadır karar.
Güç olan, mertlik değil sertliktir.
Mertliğin kararı, sertliğin zararıdır.
‘Güç gelen neden?’ derseniz;
için kaynarken ‘Hayır,
nefsime değil mantığıma uyacağım’ dersen;
ilk savaşı kendi nefsinde,
dış savaşı cemiyet içinde kazanırsın.
Yoksa aklına geldiği gibi,
nefsine kapılıp savaşa katılırsan;
kaybedersin, sertliğin cezasını görürsün.

6
Kimliğe değil, mantığa değer verin.

17
Neden mantığınıza uymayanın üstünde durursunuz?

20-2
Mantığına uyan, en doğrusudur.
Mantığa uymayan, ‘Acaba?’ denilen;
daima aramaya muhtaçtır.

MEVLÂNA şüphede bırakmaz,
mantığa uymayanı vermez;
çünkü, yalan bilmez.

Perşembenin gecesi,
kulun mantık imtihanıdır.

21
Ayağını; gittiği yere değil,
yolunu bildiğin yere atarsın.
Mantığın çalışanı, kulu doğru yola götürenidir.
Eğer, ‘Mantığım çalışmaz,
bu yolda savaşmaz’ dersen,
mantığına güvendiğine danış.

Dünyayı mantığınla ara, kesat olsa da.

31
Mantığa toz kaçırmayın,
gönülle beraber yürütün.
Gönülleriniz öyle zengin ki,
mantık hatalarını örtmeye çalışır.
Gönülde leke yok.
Mantığı dünyaya değil, gönüllerinize çevirir.
Gönlünüz bir konu ile sarhoş.
Mantığınız; hem dünya,
hem ahiret konusunda çelişir.
Gönlündeki hazineye güven,
‘ALLAH’ım en güzelini verir’ de, şüpheyi sil.
Gönülle uymaya çalışırsın, mantığın ‘Acaba?’ der.
Acabayı sildiğin anda, ‘Yeniden doğdum’ diyeceksin.

2 temmuz
Mantığına uymayan, doğruyu vermeyendir.
Mutluluk, dileğine uymayan mıdır?
Mutluluk, ne sergide ne çarşıda satılır.
Kendi bünyende.
Hissin mantığına uymazsa,
mutluluğun haram olur.

kulun bilişi, kendi mantığı ise;
kaderi çözüşü ALLAH’ımın EMRİ’dir.

Yersiz hiç bir olay yoktur.
Nasıl ki, yarattığı hayvanın kürkünü dahi düşünür.
Çünkü hayvan, mantığını kullanmaz,
üşüdüm diye sırtına fistan giymez.
Onun için, YARATAN’ım onu düşünür,
fistanı ile yaratır.
Kulun mantığı; kaderini çizmeye değil,
günlük yaşantısını sürdürmeye yarar.

8
ALLAH’ım YARATIR, mantığını verir;
çalıştıran, görür.

1 Ekim-1
Her kul, kendi mantığını kullanmalı,
inandığı yolda yürümeli.

10
Mantığın olduğu yerde, şüphe silinir.

4-2
Mantık, dünya ile ahireti ayırıncaya kadar çalışır.
Ahiret yoluna bağlayınca, mantık yerini gönüle bırakır.
AŞK mantık kabul etmez,
deryaya dalan ölümden korkmaz.
Mantığını gül bahçesine girinceye kadar çalıştırırsın; ‘Nereden gireyim, nasıl varayım?’ diye.
Varınca, gülden başka görmezsin,
bülbülden başka dinlemezsin.
Mantığı orada ne yapacaksın?
Lazım olmayan dünyaya verilmez,
verileni bedene mal etmeyen dünyayı tanımaz.
Dünyayı tanımadan eren,
ele gelmeyen meyveye benzer.
Dünyayı bilip de eren,
dünyaya kendinden verendir.

İyi ile hatayı, mantık ayırır.

9
Güçlük, kolayı bulmaktadır;
kolayı bulmak,
kulun mantığını çalıştırmasına bağlıdır.

14-2
her olay bizden verilmez, imtihanın kapısı olur.
Her zaman derim, mantık, kulun.

12
Mantığının seni götürdüğü yer,
gönlüne huzur vermiyorsa; yolunu çevir.
Sayı ile olmayanı, toplam ile doldur.
Mantığına uymayanın;
sözünü etme, sazını çalma.

23
YAHYA HAZRETLERİ der ki:
“Yabana gitmedim, çobandan kaçmadım.
Yerli yerinde, her kul serinde değerini bulur.”
Ser.
Baş olduğunu bilmez misin?
Mantık.
Dünyayı mantık ile yürütebilirsin.

27
Hoş olan, YÜCE’den gelendir;
dünyaya gelen, dünyaya uyandır;
dama taşı olan, mantığını uykuya yatırandır.

14
Kulun elinde olan, sadece mantığı.
Onu iyi de kötü de kullanabilir.
Mantığı iyi kullanmak,
her olanı ALLAH’ımdan bilip amade olmak.
Kötü kullanmak, kaderini değiştirmeye çalışmak.
Ne gayretle, ne hayretle kader değişmez.

21
Zaten şeytan ruhuna, asla tesir edemez.
Anlatalım; RUH sadece ALLAH’ımın NURU’dur.
Onda hiçbir katık yoktur.
Nefis, beden yapısındadır, mantığına bağlıdır.
Mantığını RUH’unun ölçüsüne uydur ki,
nefsini çiğnemiş olasın.

31
Vicdanına yük olmayan olay, yolun doğrusudur.
Mantık ile vicdan, beraber yürümeli.
Vicdan mantığı doğruya götürmeli.

13
ALLAH’ım yanlış yola saptıran rehbere düşürmesin.
Çünkü bilmeden gider, dönüşü kaybeder.
Mantığına uymadan, yolunu rehbere uydurma.

14
Mantığını veren ALLAH’ım,
‘DOĞRUYA ÇALIŞTIR’ DER.

26
Mantıkta olan bir takıntıdır korku.

20
Güğüm susuz kalmaz,
güğüme göldeki su girmez;
manada mantık aranmaz,
düşene yol sorulmaz.
Neden?
Yolu bileydi kendi düşmezdi de ondan.

16
Her bedende nefis,
iyi ve kötü dediği ile savaşacaktır.
Mantıkta aranan güç odur ki;
kötüye kötü olduğu için değil,
aradaki farkı gördüğü için kazancını bilsin.

27
mantığı ALLAH’ım kuluna niye verir?
Kuyuya at denilse,
eline sepet ile akçe verilse; atar mısın?

25
Her kulun mantık ölçüsü, bir değildir.
Kulun dünya günü, mantığına bağlı olsa da;
YARATAN’ı bildikte, bağlantıyı kurdukta;
gerekli olanı alır.
‘Nerden?’ denildi, elbet YÜCE’den.
Almayan; ‘Yol münasip’ der, yolunu çizmeye çalışır.
 Çizilen yolun,
kendisinden olmadığını öğreninceye kadar;
yorulur, üzülür, kahrolur.
‘ALLAH’ım’ dediği an, düğümü çözülür.
Dünya gününde gerekli olan,
mantığını HAK YOLU’nda kullanmaktır.
Dünya yolun, zaten çizilir.

8
Gören gözün, elbet O’dur.
Bedenin açık penceresidir.
Kapama ki görebilesin.
‘Neyle kapayım, nasıl açayım?’ dersen;
nefsin kapar, mantığın açar.

16
Niyetin, mantık ile düğümlenmeli.
 
5
Unutulmasın ki;
arının mantığı olsa, iğnesini kullanmazdı.

11
mantığını nefsin ile başıboş bırakma.

22
Hak olan idrak, göç ile başlar.
Dünya idraki, mantığın alabildiği kadardır.
‘Her kul aynı idrake sahip midir?’ derseniz,
kul mantığını çok yere bölerse,
idraki elbet kısa olur.

3
Mantığına uymayandan sen kaç.
Kaçmayanı kınama.
Her kulun mantığı, aynı çözümü vermez.
‘Yanlış mıydı?’ dersen,
kulun mantığı olayı hangi yönden çözerse
doğrusu odur.

25
Niyetini mantığın kurar, oluşunu ALLAH’ım.

8
Yediğin aşın, içtiğin suyun, uyuduğun uykunun;
çoğu-azı haramdır.
Öyle ise her kul, kendi ölçüsünü kendisi bulur,
bedeninin kaydını mantığı ile korur.

7 haziran
Elbet her kulun mantığı, aynı yönde değildir.
Ters gelende, savaş başlar.
Unutulmasın, her savaş mantık savaşıdır.
Toprak bölünmesi dense bile,
öyle oldukta savaşın suçlusu kim?
Kaybeden mi?

27
Akıl, yön verendir.
Mantık, aklın verdiğini eleyen,
büyük geleni ufalayan.
Güçlük ne elemek, ne ufalamaktır.
Güçlük, ne yapacağını bilmemektir.
Aklın yaptığını mantık ölçmezse, yanılgıya düşülür.
Ölçme yeteneğin yoksa, ölçebilene danış.
Mantık, varsayıma vergi değildir.
Varsayım, olabilen her şeydir.
Olabilen her şey, mantık çerçevesine girmeyebilir.
Mantık, dünya halinde gereklidir.
Çerçevenin dar veya geniş oluşu,
yaşantının özelliğine bağlıdır.
Tüzel bağlarda, mantık çerçevenin çok dışına taşar.
Öyle oluşta, kaderin seçtiği kişinin vicdanı,
topluma yön verir.
Tolumun mantığı bir çerçeveye alınırsa,
bağımsızlık açıklığa kavuşur.
Eğer toplumun mantığı çarpışıyorsa,
kader kedere döner.
Özde değil, gözde döner.

26
Aklın olduğu, mantığın çizdiği yerde;
hata sadece kendine zarar verir.
Çünkü akıl, mantığı doğruya götürür.
Doğru, kula kimseye zarar vermemeyi öğretir.
'Nasıl?' denildi, açık olsun dilendi.
Akıl nedir?
Çerçeveyi çizebilen, mantık yoluna çevirebilen.
'Mantık nedir? dendi.
Aklın süzgeci.
Genişliği soruldu, misal denildi.
Elbet aklın hududu kul bilgisince çizilmemiştir.
Her yöne dönebilen akıl,
mantık çizgisine ulaşamaz.
Çünkü yargıda birleşemez.
Akılda önde gelen, olayların yargısıdır,
iyi kötü kaygusudur.
Aklı tek yönde besleyen,
olaylarla bağlantı kurabilendir,
mantığı ile olayları süzebilendir.
Öyle oldukta, verdiği aldığına denktir,
kulun kul ile muhabbeti kainata ahenktir.

4 nisan
Akıl danışman, mantık delişmen olursa,
dengeyi dörtler kurar.

2 temmuz
'Seveceğim!' dediğini,
mantığına danışmadan sever misin?
Eğer mantığına yön verirsen, seversin.

27
'Bunalım nasıl olur?
Kul kendini nasıl bulur?' denildi:
Mantığın ile bilgini değerlendiremezsen,
bunalım sanadır.

4 mayıs
Sesim güzel değil dersen,
şarkıyı kendi kendine söylersin,
kendinde saklarsın.
Uyumsuz bildiğin halini de öylece saklayasın,
kendi mantığın ile paklayasın.

17
akıl mantığı çalıştırıyor ise,
düzende her kulu yerini bulur.

18
Bilgide mantık siliniyor ise,
gerçeğe aykırıdır.
KAYGUSUZ

8
akıldan nakil edilen,
mantık ile savrulursa,
gönülde sentezini bulur.

15
Mantık, bilgiyi kullanma yetkisini arttırır.

18
Doğruyu eğriyi akıl bildirir;
aklı gönül, gönlümü mantığım yönlendirir.
YUNUS

21
“ ‘Beklediğim; bilgim ile bu mudur?’ dediğim oldu, kendimden gelene kendi aklım uydu;
dar gelen yoldan meydana çıktıkta ancak,
gönül ile aklım BİR’liği kurdu,
o zaman gerçeğe mantığım girdi.
Dedim ki; ‘Ben bana baktığım müddetçe,
senden ayrı kalırım’
Akıl dilediğince yönelir, gönül beklediğince…
Mantığım araya girerse,
aykırı giden aklımı dürterse,
gerçeği bulur, seni beni birlerim.”
dedi, VEYSEL’im

14
‘Daha önce varayım,
MEYDAN’da yer alayım’ diyenler,
ayak ile gidenler;
kainatı temaşada, gönüllerini,
akıllarını, mantıklarını eğitenlerdir.
KAYGUSUZ

26
“KEVSER ŞARABI dersen,
doymayı bilmelisin,
her zerreni AŞK ateşinde görmelisin;
akıl mantık gönül birliğini,
komşu ile, arkadaş ile,
dost ile, post ile kurmalısın!”
dedi, YUNUS’um

28-1
Hakikat, meyhaneye girmez!
Meyhaneye akıl ile girersin, fikir ile çıkarsın.
Fikir; mantıktır.

22
Gönül-akıl-mantık sende de, bende de var;
ne var ki, kiminde sınırsız, kiminde dar
KAYGUSUZ