ALLAH akıl da vermiş, örnek te göstermiş


Andığın, kulun aklına girer.


Kulun aklından üstün, yıldızın kulu.


ALLAH’ım kulu yaratmış, akılı vermiş;
yumağını sararken kullan diye.
Yumağın bitiminde, ölümün geliminde;
sana lâzım olmaz, seninle gelmez.


Hata aranırsa, hatasız kul olmaz.
Ne var ki, aklı olan kötü hataya düşmez.

Hiçbir kul yok ki yoluna taş çıkmasın.
Akıllı kul, taşı kaldırır, yolunu yürür.


Aymak, uymakla olur;
ayak bedeni sürür, akıldan ayak yürür.

ALLAH’ım akıl vermiş, dünyada çok sır saklamış;
aklını yorsun, arasın bulsun diye.


ALLAH’ım kuluna akıl mantık verir, kullansın diye


Gönüllerin dolduğu yerde, akıllar durur.


Yönsüz kalınmaz, yolsuz bulunmaz.
Kainatın sırrı, bir kulun aklı ile bulunmaz.
Bulunan da çözülemez.


Akıl ALLAH’ımdan, fikir kullarındandır.
Fikirden maksat, yumuşaklıktır;
yumuşaklıktan maksat, olaylara uymaktır;
ALLAH’ımın verdiği aklı, yerine kullanmaktır.


ALLAH’ım, kuluna aklını-mantığını
kullansın diye verir.


Yönünü gösteren kim? Elbet aklın.


Madem sen aklınla geldin, mantığın ile buldun;
gönlün ile bütünlüğe yürü.


Akıl, yön verendir.
Mantık, aklın verdiğini eleyen,
 büyük geleni ufalayan.
Güçlük ne elemek, ne ufalamaktır.
Güçlük, ne yapacağını bilmemektir.
Aklın yaptığını mantık ölçmezse,
yanılgıya düşülür.


Aklın olduğu, mantığın çizdiği yerde;
hata sadece kendine zarar verir.
Çünkü akıl, mantığı doğruya götürür.
Doğru, kula kimseye zarar vermemeyi öğretir.
'Nasıl?' denildi, açık olsun dilendi.
Akıl nedir? Çerçeveyi çizebilen,
mantık yoluna çevirebilen.
'Mantık nedir? dendi. Aklın süzgeci.
Genişliği soruldu, misal denildi.
Elbet aklın hududu kul bilgisince çizilmemiştir.
Her yöne dönebilen akıl,
mantık çizgisine ulaşamaz.
Çünkü yargıda birleşemez.
Akılda önde gelen, olayların yargısıdır,
iyi kötü kaygusudur. Aklı tek yönde besleyen,
olaylarla bağlantı kurabilendir,
mantığı ile olayları süzebilendir.
Öyle oldukta, verdiği aldığına denktir,
kulun kul ile muhabbeti kainata ahenktir.


Akıl danışman, mantık delişmen olursa,
dengeyi dörtler kurar.


... kemik yapısı bedenin çatısıdır.
Bedenin yapısında eylem gelişir,
mantık ile akıl yorumda doğruya çalışır.


"... Sahibiyim dediğin hiç bir mülk
senin değildir, aklından başka."
dedi, ALİ


Kemik yapının temelidir, gönül bedenin tünelidir.
İki alemi bağlar, kulunu HAK YOLU'nda eğler.
Sahib olduğun aklın düzende yerini buldurur,
sanılmasın aleme güldürür, alemde seni güldürür.


Kahrı silersen, sabrı bilirsen;
‘Güzel günmüş’ dersin, YUNUS misali aklını güdersin.
YUNUS
 

Akıl eğitir dost odur, gönül öğütür post odur.


Gönüller alıcıdır, akıl hallacı.


Gönlümüze aklımızı bekçi kılalım

Gerçek YÜCE'ye açıktır.
Yatan, kalkan, yürüyen her kulu bilir.
Ne var ki, gönlünü ayrı, aklını ayrı kapıya bağlar.
Gönül ayrı kapıda, akıl ayrı kapıda oldu mu;
bilene bilmeyene uyar, her olaya gönül koyar,
yönünü bulamamış her kulu.


Akıl yönetir, gönül donatır, nefis yanıltır.


‘Her gönülden geçen, olumlu mudur?’ dersin.
Elbet değil akıldan süzülmedikçe.
Önce akıldan süzmeyi öğretiriz.
Gönül; akılla RUH’un kapısıdır.


Akıl ile gitsem yola, aklımı versem dileyen kula,
‘Alır mı?’ diye sorsam bir pula. Almaz.
Çünkü, kimse kimsenin aklında olanı bilmez.
MERYEM


...her kulu olumlu olumsuz
ALLAH'ımın muradı üzere yaratılmıştır,
akıl ile donatılmıştır.
Kendi bulacak, kendine dönecek.
(Akım mı akıl mı?) EYVALLAH.
(Neye EYVALLAH?) Akıl akım ile çalışır.


Konuk değil asılda olansın.
Akıl değil, asıl olansın.
Akıl sende değil sende olandadır.


‘Akıl nerde başlar?’ diyene de ki:
‘Beşikte başlar, eşikte biter


Gönlümüz mekan olsun, usumuz makam.
   Gururdan kibirden uzak kalalım.
   Mekanı yıkmayalım, makamı atmayalım,
acı meyve tatmayalım.


Akıl beslenirse gönül süslenir.


Sendeki senin ile oluşur,
benliğin ÖZ’ün ile buluşur,
aklın RUH'un ile çalışır.


Uydum akıl dostuma,
   serdim gönlüm postuna.


her kul bildiğinin hastası,
bildiğine uyarsa, aklı onun ustası


Eğmeyi değil, yenmeyi deneyin usunuz ile.


akıl mantığı çalıştırıyor ise,
düzende her kulu yerini bulur.


ÖZ’ünün sesini usun yayınlar.
Gönülden her kulu anar anılır,
her sofraya aşk şarabı konulur,
dileyen içer, dileyen bekler; ne dökülür, ne atılır.
Yapıya gelen her kulu, tek-tek kendinden sorumludur. Yargı ALLAH’ımdandır.
Usuna tembih et, gönülden gönüle naklet.
‘DOST’ diye başladığın her olayı, ‘DOST’ diye bitir.


akıldan nakil edilen, mantık ile savrulursa;
gönülde sentezini bulur.


Gönlün ile oluşur, aklın ile buluşursan;
her nefeste bilgin ile konuşursun
YUNUS


Akıl, bilmece; mantık gütmece.
‘Akıl nasıl bilmece olur?’ denir.
Bildiğin, sadece sana açılandır.
Bilmediğini beklersin;
‘Öyle mi? Böyle mi?’ diye yorumlarsın.
Kesin bilmediğin bilmece değil midir?


Her kulu bilsin ki,
RABB’im her yaratılanın RABB’idir.
RESULÜ, her yaratılanın gönlündedir,
usunda olmasa bile.

Seni sana sorduğum gün,
seni beni sildiğim gün oldu,
akıl gönülde aradığını buldu.


Kumunu elemeden yola dökme,
aklına olumsuzu takma;
dünya haline ahirete katma,
öleceğim diye günde korkma.


Güzde geleni güç ile,
sözde geleni göç ile bileceğim,
her olayda aklıma uymayanı sileceğim.


‘HOCA’ diye gülüştük.
Mayayı göle vermez, kimsede gönül kırmaz,
olmayacağa akıl yormaz.


her dileyenin aklında RESULÜ kalsın.

Düzen senden gelir, kul güzeli akıl ile bulur.
KAYGUSUZ

"...Uyku bedene geldi ise uyurum,
tilkiye RABB’im akıl verdi ise bilirim;
ne ayrıda kalırım, ne çobana görünürüm,
ne kuzu postuna sarınırım;
geldiğim günden bildiğim güne kadar,
sevgisi ile barınırım."
dedi, PİR SULTAN ABDAL


aklım var ise, EMRE uyarım


Aldığın verdiğin, kaderinde gördüğündür.
‘Geçti ALLAH’ım’ diyesin,
yapında oluşanı aklın ile silesin.


Ne bedene, ne güdene, DOST KAPISI her sevene.
Akıl verdi ise TANRI’m, O’nu bilmektir kararım
PİR SULTAN ABDAL


DOST KAPISI’na akıl ile mi gönül ile mi girdik?
Alacağımız cevap, HAKK’ın EMRETTİĞİ hal ile olacak.


Ak iplik aldı isen eline, ak düğme geçir.
Gönlün ile aklını denkle demektir


Akıl yok oluyor ise, beden de yok olur.
Var edilen hiçbir yaratılan yok olamaz,
YARATAN’ımın BİLGİSİ kulunda kaybolamaz.
Az verse, çok verse,
O’ndan gelen gerçeğin emanetçisi olduğunu bil.
Akıl ile, beden ile, RUH'unun emrindesin.
O RUH ki, kayıtsız şartsız uyumdadır.


"...Her olayı temaşa ile değerlendirir,
doyumunu öyle ararsın;
akıl mantık gönül uyumunu sağlarsın."
dedi, VEYSEL


Çünkü, adım attığın anda, sorumlusu sadece sensin.
‘Öyle ise, kendimin sorumlu olacağı düzeni,
başkasının aklından niye alayım?’ diyesin


Yollardan gelen bilir, kaydını bulan okur,
okuyan aklı ile gerçeği dokur.

"...Akıl, var olana, mana bilgisinin arayıcısı olmasını, mantığına uymayanı uzak tutmasını bildirir.
Sevmek akıl ile değil, gönül iledir.
Gönlünde sevgin var ise VAREDEN’i ararsın,
aklına sorarsın, mantığın ile yorarsın;
öylece, gerçek seni ÖZ’ünde buluşturur."
dedi, YUNUS’um selamladı.


"...Sahib olduğunuz,
cümleye katıksız verdiğiniz sevginizi yapıya aldık;
kapıya, gerçeği bulsun diye aklınızı koyduk."
dedi, PİR SULTAN ABDAL


Çevrende dolanan her zerre,
senden sana GÜZEL’i tarif eder;
bilir isen, aklın seni arif eder.


Korkuyu akıldan silelim, barındığımız HAK’tır bilelim.


Ölçüyü yapıdan alalım,
her olayda aklımız ile gönlümüzü birleyelim.
HACI BAYRAM


"...Madde denilen, para ile pul değil, bedenindir;
aklın, gönlünü güdenindir.
Aynı ölçüye alırsan aklın ile gönlünü,
dünyada kıyamete kadar sürdürürsün ömrünü."
dedi HAMZA DOST


“Düğüm oldu ise eldeki iplik, açalım;
doldu ise çöplük, seçelim;
gölgeyi sildi ise akıl, hayır diyelim;
HAK ADI’na, bilgi fistanı biçelim.”
dedi, YAHYA EFENDİ


‘Değirmene su gelmezse?’ diyene de ki;
‘Su olmayan yerde değirmen kurulmaz.
Akıl değirmeni kurdu isen, suyum aldığındandır’
 

Bir bir çıkarız merdiveni,
her adımda güne sayarız;
benliğimizi usumuz ile soyarız,
her zerreyi sevgi ile sararız.


Doğruyu eğriyi akıl bildirir;
aklı gönül, gönlümü mantığım yönlendirir.


Asla, aklına uymayanı sergiye koyma


“ ‘Beklediğim; bilgim ile bu mudur?’ dediğim oldu, kendimden gelene kendi aklım uydu;
dar gelen yoldan meydana çıktıkta ancak,
gönül ile aklım BİR’liği kurdu,
o zaman gerçeğe mantığım girdi.
Dedim ki; ‘Ben bana baktığım müddetçe,
senden ayrı kalırım’
Akıl dilediğince yönelir, gönül beklediğince…
Mantığım araya girerse,
aykırı giden aklımı dürterse, gerçeği bulur,
seni beni birlerim.”
dedi, VEYSEL’im


Akılda düzen vardır


Kaldığım her basamak, BİRLİĞİ’nin temelidir;
özgürlük, bilen kulun emelidir.
HAK yolunda çalışırsan,
gönülden gelene akıl ile alışırsan;
diktiğin fidan yeşilden yeşile yol alır,
dilenmeyen hal dileyende kalır.”
dedi, KAYGUSUZ


“ ‘Daha önce varayım, MEYDAN’da yer alayım’
diyenler, ayak ile gidenler,
kainatı temaşada,
gönüllerini, akıllarını, mantıklarını eğitenlerdir.
KAYGUSUZ


“Her bulut damla olsa, damlada kaydını bulsa;
deryanın sesi olmaz, gelişte yerini bulmazdı.
DÜZENİ’ne, bir küçük akıl yetmez;
cümle kulları gelse, akıllarını bir etse,
kainatın yüzde birini tutmaz.
Yüzde birin her katına merdiven koysan,
semaya öyle baksan,
dün ile bugüne nokta koyamazdın.”
dedi, MERYEM

“Açık gelse sözümüz, nasıl kalır izimiz?
Akıl sende, mantık sende, gönül sende,
bir AŞK’ı var bende.
HACI BAYRAM


akıldan zikirden aldığı kadar,
dileyen her fakire sundu


Akıldan geleni mantığım görür.
HACI BEKTAŞ


Her kapı açıldıkça huzur seninle olur,
sevgi sende köklenir, RAHMET’i ile beslenir,
çiçeklenir, yapraklanır.
Aklın ve mantığın sendeki ağaç ile bütünlenir.
AŞK, odur. (Bizdeki ağacı, açıklar mısınız?)
Bilgi bilgiyi atmaz, seven bilgiyi satmaz,
sen aşık oldu isen, akıl seni zorda tutmaz.
(Perdemiz, aklımız mı oluyor?)
Akıl senin olaydı, bu alemde kalaydı;
kimini yel üfürür, kimini sel götürürdü.
Akıl O’nun verdiği, AŞK’ın O’na erdiğindir.


“Düğünden dernekten söz ettik, sevgimizi saz ettik;
her bilgiyi eledik te, ‘Bir senden, bir benden..’ deyip, aklımızı koz ettik.
HACI BEKTAŞ


Güzeli güzel ile tarif ederiz,
   Gönül akıl birliği ile arif oluruz.


“Gittiğim kadar gideceğim,
aklımın yettiği kadar bileceğim,
ne derlerse desinler her olaya güleceğim.”
dedi, VEYSEL’im

“ ‘Bağlamazsam salımı, bilemezsem halimi,
kim tutacak kolumu?’ dedim, RABB’ime yöneldim,
bağlı olan aklımı kainata saldım.
‘Gez de gör, gör de bul, bul da ol,
görgüde sevgi ile dol’ dedim,
kendimden kendime çemberi kurdum.”
dedi, LALELİ


Dağılan ile eğlenemezsin,
yanan ateşte dağlanamazsın.
Çünkü; aklın seni bildiğine götürür,
sevginde yoğunlaşan örtü, gerçeği bekletir.”
dedi, YESEVİ

“Olacağı geleceği, yazdığını dilet bize;
gönlümüzde, sevgi dolu muhabbetini ilet bize;
SIRRIN’ı çözemeyiz, akıl mantık ver bize.
Darlığına gürlüğüne iman ettik;
yolumuzda, GÜL’ümüzde,
görgümüzde aşırıdan koru bizi.”
dedi, RABİA


“YUVA’mız gönlümüze uysun da,
aklımız DOST SESİ’ni duysun da,
selamı cümleye gelsin.”
dedi, HACI BAYRAM


“Dağdan dağa dolaştım, dilediğime ulaştım;
bağlı olanı çözdüm, uymayanı çizdim.
Gördüm ki, aklım ile emeğim birbirine hizmette.
KAYGUSUZ


"...Gez adım-adım, görmeyi dene;
ÖZ’ünden gelen her sesi
aklına ver de, kendini sına."
dedi, KAYGUSUZ


"...gönül yapıma denktir aklımdaki silahım."
dedi, YUNUS’um


Müymin olan, akıl mantık cevherini kullansın
PİR SULTAN ABDAL


“KEVSER ŞARABI dersen, doymayı bilmelisin,
her zerreni AŞK ateşinde görmelisin;
akıl mantık gönül birliğini, komşu ile,
arkadaş ile, dost ile, post ile kurmalısın.”
dedi, YUNUS’um


Akıl ile gönlünde mantığın uyum görüyorsa
OMAR  ALİ


"...Yapraklardan soruşturduk,
MERKEZ’im ile EYYÜB’ümü buluşturduk;
akıl, mantık, gönül çarkını çalıştırdık;
bir de gördük ki, her dostu gerçek bilime alıştırdık." HAMZA DOST


Aklın seni gezdirir, güzel olanı sezdirir.
YUNUS


“Doymak, gayretin tükendiği yerdedir.
Her kulunun gayreti bir değildir.
Ayağımız, yolu buldukça götürür;
aklımız, dilediği yerde bitirir;
gönlümüz, ‘Yeterli değil’ der ittirir.
Dostluğu o anda kurarsak,
kendi kendimizle sonsuzda adımızı söyletir.”
dedi, PİR SULTAN ABDAL


Ne dün, ne bugün, ne de yarın HÜKÜM değişmez,
kendi kendine kulun aklı gelişmez.
HAMZA DOST


Kemerde darlık varsa çözecek olan sensin,
aklının hizmeti ordadır.
‘Satır satır okursam bilirim’ diyen;
değişen günde pişmeden aşı yiyendir.
KAYGUSUZ


Her çağın bir çoğu vardır, akıl bedende iken dardır.
ALİ


"...ALLAH’ım, her anımıza, her yanımıza
DOST yolundan YARDIMCI gönderdi,
söylemeyi bilmeyene akıl verdi öğretti."
dedi, YUNUS’um

her aklı sevgisi ile eğitti.


"...olayları giyindiği halde görürsen,
DOST KAPISI’na öylece yürürsen,
aklını kül etmiş olursun." dedi, HACI BEKTAŞ


Aklının küllü;
‘Var ettiğini, varlığını sevgin ile yarattığını biliyorum. Biliyorum ki her zerremin hükmü SEN’dedir,
her anım güzelden güzeledir’ dediğindir.


Hakikat, meyhaneye girmez.
Meyhaneye akıl ile girersin, fikir ile çıkarsın.
Fikir; mantıktır.


Kement attığımız her olay,
bize bizi yaklaştırır, görgümüzü netleştirir,
meyhaneye girdiysek aklımızı paklaştırır.


akıldan üstünlük, gönülden BÜTÜN’lük,
mantık ile tamamladık


"AKŞAM; gerçeğin örtüsüdür.
      YATSI; bilincin dürtüsüdür.
      SABAH; aklının tartısıdır.
      ÖĞLE; sevginin tezgahı.
     İKİNDİ; görgünün girizgahı."
dedi, HAMZA DOST sözü aldı:
"Her biri öbürünü tamamlar,
gönül-akıl-mantık düzenini birbirine bağlar.
O zaman, akıl-gönül-mantık emin olur..."


"Gönül-akıl-mantık sende de, bende de var;
ne var ki, kiminde sınırsız, kiminde dar..."
KAYGUSUZ


Dört kapıya danıştıysan, dört hakimle konuştuysan,
elbet aklın dağılır
BEHLÜL’üm

“Bildiğime şahit kendi aklımmış,
birbirine bağlayan gönlüm ile mantığımmış.”
KAYGUSUZ


SEN'den uzak olmak hoş değil;
seni-beni ayırdı ise, bu bendeki baş değil.
BEHLÜL

Bağımsız olan gönlüne kement vurma,
usun ile kaygu kurma
MERYEM


Bil ki, aklın-bilgine sınır koyamaz.
Mantığını çalıştır.
    Bilginde sınır oluşsun,
öylece aklın ile gönlün buluşsun.
ALİ


Akan sulara kattık, yeni-yeni yolları;
akıl gönül ile bilecek, dize gelen kulları.